Жиын ұғымы — математиканың негізінде жатқан жалпы ұғымдардың бірі. Сондықтан жиын ұғымының дәл анықтамасын беру мүмкін емес. Біз жиын деп нені түсінетінімізді ғана айта аламыз. Әдетте жиын ретінде әртүрлі объектілердің алдын ала берілген ерекшеліктері бойынша топтастырылуын айтамыз.
Жиындарды үлкен латын әріптері арқылы белгілейміз: {\displaystyle A,B,C,X,I,Z}{\displaystyle A,B,C,X,I,Z} және т.б. Жиынды қүрайтын объектілер осы жиынның элементтері деп аталады. Жиын элементтері кіші латын әріптерімен белгіленеді: {\displaystyle a,b,c,x,u,v}{\displaystyle a,b,c,x,u,v} және т. б. Қажет болғанда төменгі және жоғарғы индекстер еркін қолданылады.
Егер {\displaystyle x}{\displaystyle x} объектісі {\displaystyle A}{\displaystyle A} жиынының элементі болса, бұл жағдай {\displaystyle x\in A}{\displaystyle x\in A} белгісімен таңбаланады және "{\displaystyle x}{\displaystyle x} элементі {\displaystyle A}{\displaystyle A} жиынына тиісті" деп оқылады.
Егер {\displaystyle x}{\displaystyle x} объектісі {\displaystyle A}{\displaystyle A} жиынынан тыс болса, оны {\displaystyle x\notin A}{\displaystyle x\notin A} арқылы белгілеп, "{\displaystyle x}{\displaystyle x} элементі {\displaystyle A}{\displaystyle A} жиынына тиісті емес" деп оқимыз.
Қоршаған орта немесе ғылыми пәндердің қай-қайсысы болса да жиын ұғымына қажетті мысалдардың кез келген түрін бере алады. Айталық, өсімдіктер түрлері, кітаптар, жай сандар, жазықтықтағы түзулер - жиын ұғымының мысалдары. Алғашқы екеуі ақырлы жиындардың мысалын берсе, соңғы екеуі ақырсыз жиындардың мысалы болады.
Жиындарды олардың элементтерінің тізімін немесе олардың элементеріне ортақ қасиеттерді көрсету жолымен беруге болады. Мысалы, {\displaystyle A=\{a_{1},a_{2},\ldots ,a_{n}\}}{\displaystyle A=\{a_{1},a_{2},\ldots ,a_{n}\}} жэне {\displaystyle B=\{x|x-}{\displaystyle B=\{x|x-}тақ сан {\displaystyle \}}{\displaystyle \}} . Осы екі жолмен анықталған, бірі ақырлы, бірі ақырсыз жиындардың мысалдары бола алады.
Жиындардың мысалдары:
{\displaystyle \mathbb {N} =\{0,1,2,3,\ldots \}}{\displaystyle \mathbb {N} =\{0,1,2,3,\ldots \}} - натурал сандар жиыны;
{\displaystyle \mathbb {Z} =\{0,\pm 1,\pm 2,\pm 3,\ldots \}}{\displaystyle \mathbb {Z} =\{0,\pm 1,\pm 2,\pm 3,\ldots \}} - бүтін сандар жиыны;
{\displaystyle \mathbb {Q} =\{{\frac {m}{n}}|m\in \mathbb {Z} ,n\in \mathbb {N} \}}{\displaystyle \mathbb {Q} =\{{\frac {m}{n}}|m\in \mathbb {Z} ,n\in \mathbb {N} \}} - рационал сандар жиыны;
{\displaystyle \mathbb {R} }{\displaystyle \mathbb {R} } - нақты сандар жиыны кеңінен қолданылады.
Пошаговое объяснение:
Пошаговое объяснение:
Интегрирование по частям
Пусть U(x) и V(x) - дифференцируемые функции. Тогда d(U(x)V(x)) = U(x)dV(x) + V(x)dU(x). Поэтому U(x)dV(x) = d(U(x)V(x)) – V(x)dU(x). Вычисляя интеграл от обеих частей последнего равенства, с учетом того, что ∫d(U(x)V(x))=U(x)V(x)+C, получаем соотношение
Интегрирование по частям
называемое формулой интегрирования по частям. Понимают его в том смысле, что множество первообразных, стоящее в левой части, совпадает со множеством первообразных, получаемых по правой части.
Решение онлайн
Видеоинструкция
С данного онлайн-калькулятора можно вычислять интегралы по частям. Решение сохраняется в формате Word.
infinity
∫
pi
1/2*(x+1)*exp(x)
? dx
ДалееТакже рекомендуется изучить сервис вычисление интегралов онлайн
Применение метода интегрирования по частям
В связи с особенностями нахождения определенных величин, формулу интегрирования по частям очень часто используют в следующих задачах:
Математическое ожидание непрерывной случайной величины. Формула для нахождения математического ожидания и дисперсии непрерывной случайной величины включает в себя два сомножителя: функцию полинома от x и плотность распределения f(x).
Разложение в ряд Фурье. При разложении необходимо определять коэффициенты, которые находятся интегрированием от произведения функции f(x) и тригонометрической функции cos(x) или sin(x).
Типовые разложения по частям
Вид интеграла Разложения на части
∫Pn(x)cos(ax)dx, ∫Pn(x)sin(ax)dx, ∫Pn(x)eaxdx, где Pn(x) - некоторый полином (многочлен) степени n U(x)=Pn(x), dV(x)=cos(ax)dx
∫ln(P(x))dx U=ln(P(x)); dV=dx
∫arcsin(ax)dx U=arcsin(ax); dV=dx
U=ln(x); dV=dx/x
При использовании формулы интегрирования по частям нужно удачно выбрать U и dV, чтобы интеграл, полученный в правой части формулы находился легче. Положим в первом примере U=ex, dV=xdx. Тогда dU=exdx, и Вряд ли интеграл ∫x2exdx можно считать проще исходного.
Иногда требуется применить формулу интегрирования по частям несколько раз, например, при вычислении интеграла ∫x2sin(x)dx.
Интегралы ∫eaxcos(bx)dx и ∫eaxsin(bx)dx называются циклическими и вычисляются с использованием формулы интегрирования по частям два раза.
ПРИМЕР №1. Вычислить ∫xexdx.
Положим U=x, dV=exdx. Тогда dU=dx, V=ex. Поэтому ∫xexdx=xex-∫exdx=xex-ex+C.
ПРИМЕР №2. Вычислить ∫xcos(x)dx.
Полагаем U=x, dV=cos(x)dx. Тогда dU=dx, V=sin(x) и ∫xcos(x)dx=xsin(x) - ∫sin(x)dx = xsin(x)+cos(x)+C
ПРИМЕР №3. ∫(3x+4)cos(x)dx
