1797 жылдардағы Ресей патшасының отарлау саясатына қарсы күрескен Кіші жүз қазақтарының көтерілісі болғаны тарихтан мәлім. Көтеріліс басында Кіші жүздің Байбақты руынан шыққан көрнекті басшы, атақты батыр, әйгілі шешен Сырым батыр (1742-1802) тұрды.
Көтеріліcшілердің мақсаты – ғасырлар бойы қалыптасқан жерді пайдалану жүйесін қалпына келтіру, сұлтандардың, ханның және олардың айнала төңірегіндегілердің озбырлығына тыйым салу болды. Жайық бойындағы жақсы жерлерге жайғасып алған казак-орыстар қазақ ауылдарына өзеннен өтуге тыйым салып, шұрайлы жайылым мен мал өрісінен айырып, адамдарына зорлық-зомбылық жасады. Кіші жүздің ханы Нұралының да халыққа тізесі батты. Оның қол астындағылары елді алым-салықпен қинады. Осының бәрі халықтың наразылығын күшейтіп, жаппай көтерілуге әкеп соқты. Көтерілістің басты қозғаушы күші – қарапайым көшпелі халық пен патша үкіметінің қысымына шыдамаған би, старшын және батырлар болды. 1784 жылы қараша айында Сағыз өзенінің бойында Сырым жасағындағы адам саны 1000-ға жетті, оның басты міндеті патшалық өкімет орындарына қарсы күрес болатын. Сырымның өз бетімен әрекет етуі Нұралы ханға ұнамады да олардың ара-қатынасы алшақтады.
Объяснение:
