Ханталапай ойыны қалай ойналады?
Асық ойындары — қазақ халқының ұлттық ойындарының бірі. «Ханталапай» асықпен ойналатын ойынның бір түрі. Балалар бұл ойынды үлкендердің басшылығымен ойнайды. Ойынға қатынасушы балалардың санына шек қойылмайды. Олар ойын жүргізушінің айналасына жарты шеңбер құрып отырысады. Ойын жүргізуші қолындағы асықты «ханталапай» деп ортаға қарай шашып жібереді. Отырғандар тез-тез жиып алулары керек. Кім аз жиып алса, сол жеңілген болып есептеледі. Ойынның мақсаты — балалардың жылдамдығын жеделдету, жүйке жүйелерін шыңдау, тілін дамытып, ойда сақтау қабілеттерін жетілдіру.
Ойынға ондаған асық және қызыл түске боялған тағы бір асық керек. Қызыл түсті ерекше асық – хан. Ойынға қатысушылардың саны екеуден көп болуы тиіс.
Ойын басында асықтартарды уыстап алып алаңға шашу керек. Одан соң бүгінен, шігінен, алшысынан түскен асықтарды өз теңімен, яғни бүк түскенін бүгімен шертіп отырып ұпай жинаймыз. Асықтарды тигізе алмаған ойыншы кезекті келесі ойыншыға береді. Қызыл асық – хан ең соңғы кезекте шертіліп алынады. Ханды алған адам ойынды ұтады. Қалған жеңімпаздар жинаған асықтарының санына қарай анықталады.
Ойынның ең қызықтысы – «хан талапай». Асықтар уыстап шашылған кезде қызыл асық алшысынан түссе ғана «хан таланады», яғни ойыншылар қырағылық танытып, үлгергенінше алаңдағы асықтарды мейлінше көп жинап, ең бастысы ханды алуға тырысу керек. Ереже бойынша қызыл асық қолына ілінген ойыншы жеңімпаз атанады.
Бұл ойынды жылдың кез-келген мезгілінде ойнауға болады. Әдетте жаз уақытында көп ойналады. Әдетте асықтар қызыл немесе басқа да түстерге киіз бен кілемге арналған жүндермен бірге боялады.
I’d like to tell you about my summer holidays.
I love summer. It’s a wonderful time. Sunny days and long warm evenings, when you can walk with your friends in parks and talk about everything. Blue sky, green trees, many flowers of different colours – what a pleasure to see a beauty of nature!
My summer holidays were rich with events. There were trips, new acquaintances and bright impressions! I’d like to tell you about the most exciting trip of the summer. It was the trip to the Carpathians.
I like the Carpathians because it’s such a beautiful place. There are mountains covered by spruce forests, blue lakes, meadows and turbulent mountain rivers. The wild beauty of the nature there fascinates you once and forever!
I went to a children’s English summer camp in Bukovel. Bukovel is situated in a valley surrounded by mountains. It’s a very nice place with fabulous views and fresh mountain air. Bukovel is the most popular Ukrainian ski resort in winter, but many people don’t imagine how fantastic this place can be in summer.
In the English summer camp you can improve your knowledge of English in an easy and natural way, communicating with teachers who are native speakers. In addition, we had many fun activities outdoors. We went hiking in the mountains, took part in different games, played tennis, football, basketball, rode mountain bikes, and swam in the deep blue lake. Besides, we had a swimming pool there, so there was no time to be bored. Also we had bus excursions to Yaremche and Vorokhta.
The most memorable event was climbing Hoverla, the highest peak in the Ukrainian Carpathians and in Ukraine in general. Its height is 2061 m above sea level. I think that many people in Ukraine dream to reach the summit of the highest mountain of Ukraine. It was my dream, too, so I was looking forward to this trip.
The weather in the Hoverla region is very changeable. In the morning, when we started our climbing, the weather was fine, but then it changed very fast and suddenly several times. We experienced heavy showers, a thunderstorm, lightning, and even hail. In one moment, the weather was so bad that we asked ourselves whether we really should continue. Maybe, we should go back? We discussed the situation and decided to proceed anyway.
After three hours of difficult paths, there we were on top of Hoverla! We had done it! I was so happy! I will never forget this breathtaking moment.
I had a good time in the English summer camp and I think my English got better. I made many friends there, and I hope we’ll communicate also in future. So I think my summer holifays were very successful.
